Lễ Sene Dolta là một trong những lễ hội truyền thống quan trọng, mang đậm bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc Khmer Nam Bộ. Năm 2026, Lễ Sene Dolta diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 10 đến 12/10/2026, nhằm ngày 01, 02 và 03 tháng 9 âm lịch. Đây là dịp để đồng bào Khmer sum họp gia đình, tưởng nhớ ông bà, tổ tiên và bày tỏ lòng thành kính đối với những người đã khuất.
Điều làm nên giá trị sâu sắc của Lễ Sene Dolta trước hết là đạo lý uống nước nhớ nguồn, lòng hiếu kính và sự tri ân. Trong những ngày lễ, con cháu cùng nhau hướng về ông bà, cha mẹ và những người thân đã qua đời, thể hiện sự biết ơn đối với các thế hệ đi trước. Đây không chỉ là một nghi lễ tín ngưỡng mà còn là dịp để mỗi gia đình giáo dục thế hệ trẻ về tình thân, lòng hiếu thảo, sự biết ơn và trách nhiệm gìn giữ truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
Theo tiếng Khmer, “Sene” có nghĩa là cúng, “Dol” là ông và “Ta” là bà; Sene Dolta có thể hiểu là lễ cúng ông bà. Lễ được tổ chức vào thời điểm đầu tháng 9 âm lịch, khi bà con có thời gian nghỉ ngơi sau những mùa vụ, tạo điều kiện để các thành viên trong gia đình trở về sum họp, cùng thực hiện những nghi lễ truyền thống và dành thời gian tưởng nhớ tổ tiên.
Trong những ngày Sene Dolta, các gia đình Khmer thường dọn dẹp, trang hoàng nhà cửa, chăm chút bàn thờ tổ tiên, chuẩn bị cơm, bánh trái và những món ăn truyền thống để tưởng nhớ, mời ông bà, tổ tiên về sum họp cùng con cháu. Đây cũng là dịp các thành viên trong gia đình quan tâm, chia sẻ và gắn kết với nhau hơn.
Bên cạnh các nghi lễ tại gia đình, chùa Khmer là không gian văn hóa, tín ngưỡng quan trọng trong những ngày Sene Dolta. Bà con đến chùa dâng cơm, làm lễ, nghe các vị sư tụng kinh, cầu phúc và tưởng nhớ người đã khuất. Nhiều gia đình còn cùng nhau dọn dẹp khuôn viên chùa, chăm sóc các khu vực thờ tự, góp sức chuẩn bị các hoạt động phục vụ lễ. Những sinh hoạt cộng đồng tại chùa góp phần tạo nên không khí trang nghiêm nhưng cũng gần gũi, ấm áp và đoàn kết.
Lễ Sene Dolta còn là dịp để bà con gặp gỡ, thăm hỏi họ hàng, hàng xóm, cùng chia sẻ niềm vui và cầu mong mưa thuận, gió hòa, gia đình bình an, cuộc sống no ấm. Qua những nghi lễ và sinh hoạt cộng đồng, các giá trị văn hóa truyền thống được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa Khmer trong đời sống hiện đại.
Không chỉ mang ý nghĩa trong phạm vi gia đình, Sene Dolta còn góp phần gắn kết cộng đồng và củng cố tình đoàn kết giữa các dân tộc. Những phong tục đẹp như kính trọng người lớn tuổi, hiếu kính ông bà, quan tâm đến người thân, giúp đỡ nhau trong cộng đồng được thể hiện rõ nét trong những ngày lễ. Đây cũng là dịp để mọi người cùng hướng đến những giá trị tốt đẹp, xây dựng đời sống văn hóa và cộng đồng ngày càng đoàn kết, nghĩa tình.
Tại xã An Cư, các hoạt động mừng Lễ Sene Dolta năm 2026 được tổ chức theo hướng vui tươi, lành mạnh, đoàn kết và tiết kiệm. Địa phương quan tâm thăm hỏi đồng bào Khmer, các vị sư sãi, người có uy tín, cán bộ hưu trí; chăm lo gia đình chính sách, hộ nghèo và những người có hoàn cảnh khó khăn, góp phần để bà con đón lễ đầm ấm, an vui.
Lễ Sene Dolta vì thế không chỉ là một ngày lễ truyền thống mà còn là biểu tượng của lòng hiếu kính, sự tri ân và tình đoàn kết trong cộng đồng Khmer. Việc gìn giữ và phát huy những giá trị tốt đẹp của lễ góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống gia đình, quê hương và đạo lý “uống nước nhớ nguồn”.
Trong không khí Lễ Sene Dolta năm 2026, đồng bào Khmer xã An Cư tiếp tục phát huy truyền thống yêu nước, đoàn kết, chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tích cực lao động, sản xuất, xây dựng đời sống văn hóa và chung tay xây dựng quê hương ngày càng phát triển. Qua đó, những giá trị tốt đẹp của văn hóa Khmer tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa và trở thành nguồn sức mạnh góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc ngày càng bền chặt.
Minh Triều (An Cư)
