Hướng tới kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946 – 24/11/2026), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11), việc phát huy giá trị văn hóa gắn với củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc càng có ý nghĩa thiết thực, tạo nền tảng tinh thần và động lực cho đất nước phát triển trong giai đoạn mới.
Cách đây 80 năm, khi chính quyền cách mạng đứng trước muôn vàn khó khăn, Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất được tổ chức tại Hà Nội. Tư tưởng “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi” của Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định vai trò của văn hóa trong việc định hướng nhận thức, bồi dưỡng nhân cách và khơi dậy trách nhiệm của mỗi người đối với đất nước.
Từ đó, văn hóa luôn đồng hành cùng dân tộc qua các cuộc kháng chiến, công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Những giá trị như lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, nhân ái, nghĩa tình và ý chí tự lực, tự cường được gìn giữ, bồi đắp qua nhiều thế hệ, trở thành điểm tựa tinh thần để đất nước vượt qua khó khăn, thử thách.

Văn hóa bồi đắp sức mạnh đoàn kết
Văn hóa và đại đoàn kết toàn dân tộc có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ. Văn hóa nuôi dưỡng những giá trị chung, tạo sự đồng cảm, gắn kết giữa các cộng đồng; còn tinh thần đoàn kết là điều kiện để những giá trị tốt đẹp được gìn giữ, lan tỏa trong đời sống. Khi con người biết tôn trọng sự khác biệt, chia sẻ trách nhiệm và cùng hướng đến lợi ích chung, sức mạnh cộng đồng được nhân lên.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, vai trò của văn hóa càng cần được phát huy. Phát triển kinh tế phải đi đôi với xây dựng con người, giữ gìn bản sắc và nâng cao chất lượng đời sống tinh thần. Một địa phương phát triển không chỉ được nhìn nhận qua những công trình hay chỉ tiêu tăng trưởng, mà còn qua cách người dân ứng xử, sự gắn bó trong cộng đồng và niềm tin vào những giá trị tốt đẹp.
Với An Giang, vùng đất có đời sống văn hóa phong phú, nơi cộng đồng các dân tộc Kinh, Khmer, Chăm, Hoa cùng sinh sống, sự đa dạng về phong tục, tín ngưỡng và sinh hoạt văn hóa là một nguồn lực quý. Gìn giữ bản sắc của mỗi cộng đồng, đồng thời vun đắp những giá trị chung, chính là cách tăng cường sự hiểu biết, tôn trọng và gắn bó giữa các dân tộc.
Phát huy sức mạnh văn hóa vì thế không chỉ là bảo tồn di tích, tổ chức lễ hội hay các chương trình nghệ thuật. Quan trọng hơn là xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong gia đình, nhà trường, cơ quan và khu dân cư; đề cao lòng nhân ái, ý thức trách nhiệm, văn hóa ứng xử và tinh thần tương trợ trong cuộc sống.
Đưa văn hóa và đại đoàn kết vào đời sống
Việc xác lập ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam tiếp tục khẳng định sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với văn hóa. Đây là dịp để mỗi người nhìn lại những giá trị đã làm nên bản sắc dân tộc, đồng thời chủ động tham gia sáng tạo, gìn giữ và thụ hưởng văn hóa.
Cùng với đó, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) đã trở thành nét đẹp sinh hoạt cộng đồng ở các khu dân cư. Ngày hội không chỉ là dịp gặp gỡ, giao lưu văn nghệ mà còn là cơ hội để cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân; biểu dương những việc làm tốt, chăm lo người có hoàn cảnh khó khăn và cùng bàn giải pháp xây dựng quê hương.
Để các hoạt động ấy thực sự có ý nghĩa, lấy sự tham gia và hài lòng của người dân làm thước đo hiệu quả. Ở mỗi địa phương, việc giữ gìn di sản, phát huy nghệ thuật truyền thống, xây dựng nếp sống văn minh, chăm lo đời sống văn hóa vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số cần được thực hiện thường xuyên, phù hợp điều kiện thực tế.
Trong thời đại số, cần tạo thêm cơ hội để người dân tiếp cận các sản phẩm văn hóa, ứng dụng công nghệ trong bảo tồn và giới thiệu di sản, đồng thời xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trên không gian mạng. Văn hóa phải đến được với người dân, không chỉ trong những ngày kỷ niệm mà trong chính cuộc sống hằng ngày.
Đối với cán bộ, đảng viên, phát huy giá trị văn hóa và sức mạnh đại đoàn kết trước hết thể hiện ở trách nhiệm nêu gương, lối sống trong sáng, thái độ gần dân, trọng dân và tinh thần phục vụ Nhân dân. Mỗi cấp ủy, chính quyền cần tạo điều kiện để người dân phát huy quyền làm chủ, tham gia xây dựng đời sống văn hóa, đóng góp vào sự phát triển của địa phương.
Tám mươi năm sau Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, tư tưởng văn hóa soi đường vẫn mang ý nghĩa sâu sắc. Khi những giá trị văn hóa được thể hiện bằng việc làm cụ thể, khi người dân được lắng nghe, tôn trọng và cùng chung sức xây dựng quê hương, khối đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ ngày càng bền chặt. Đó cũng là nguồn sức mạnh để An Giang cùng cả nước vững bước trong kỷ nguyên phát triển mới.
Minh Triều (Sưu tập)